NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
ANASAYFA DERNEĞİMİZ AVULLAR RESİMLER ANKETLER Z. DEFTERİ NOGAYTÜRKLERİ BÜLTENİ YARDIMLAŞMA_FONU
deneme deneme deneme

NOGAYSAAT

EN ÇOK OKUNANLAR

HABER ARA


Gelişmiş Arama
Zıynap Totaydın Sabunları

Zıynap Totaydın Sabunları

Tarih 13 Mart 2010, 23:53 Editör Necdet ÖZEN

Zıynap Totaydın Sabunları

 
Şeerdin, köylerdekine usagan üylerindin köp bolgan Nogay mallerinden birevindeki kerbiş kalavlardın işine tizilgen ekiser köz kerbiş üylerden birevinde, üylenmiy kalgan uluman barabar oturur edi bokşacı Manka Ziynap. Doburcadan atasıman anasıman köşüp kelgende canı cetme kız edi. Aldında bir Nogay avuluna ketip cerlesseler de atası at arabası aydap cük tasıganga şeerge kelip cerlestliler. Akayıman şeerde üylendi. Aldında kızı, akırında da ulu tuvdu ama onlar kişkene ekende akayı Boralı avurup anyaka köşkenimen eki kişkene balaman tul kalganga şeerden, bikelerdin kiyiyik şiylerimen, cas kızlar üşün şevre, işlemediy şiyler alıp özündün tanıgan Nogay köylerine aketip satıp geşimin körüp, murnu da basık bolganga atı bokşacı Manka Zıynap bolup kaldı. Kızın üylendirdi. Ulu da biraz tevekkel bolganga üylenalmay kaldı ama öz geşimin körüp şalışır edi. Bılay bolsa da özü alıskanga bokşacılıktı taslamadı.
 
O künde cuvuklarındın oturgan avuluna ketiyik bolup eki bokşaga satayık şiylerin tolturup tüyüp bayladı. Üyünden şıgayıkta, canı şıkkan kokulu üstünde Puro yazgan sabunlar keldi esine. Barıp onlardan alayım da üylerinde keşe konaklagan bikelerge birer ediye berirmen dep tüsünüp sokakka şıgıp ketip sabunlardan birköp etip aldı. Azakay keşiktim ya otobos ketmegeyyedi dep öz özüne söylenip üyüne bardı. Sabunlardı bokşaga tıgıp eki koluna bokşaların aldı. Ketiyik avuluman cuvuk avullarga ketken otoboslardın colcu alıp sora cönegen Aydoğdu garacına ketti. Barıp karasa garacda otobos kalmay tutası ketkenler. Gene üyerden üyüne kaytmay bokşaların eki koluna alıp cayav yakındakı tern istasyonuna bardı. Kasaba betke ketiyik terndin istasyonga kelgenin körüp, ırtınıp cırtınıp trenge mindi. Kasabada tüsermen, armanlar köterildi ya tirmenge un tartmaga kelgenler bardır onlarman avulga ketermen dep tüsündü. Ekindi avıp akşamga tuvra istasyonda bokşalarıman tüstü. İstasyonda tınsık, kimseler yok edi. Cuvuk avuldan bolup istasyonda şalışkan makasçı Müsret kördü onu :
 
- Ziynap totam kaytıp cürüsün bu vakıt, avuldun otobosu biraz aldıngı vakıtta geşip ketti, kaytip ketiyiksin dep bokşalarındın birevin alıp colculardın oturgan odasına aketip takta sıraga oturtup, Men tirmenge bir karayım. Un üşün kelgenler bardır. Sen biyerde toktaptur dep şıgıp ketti. Az sora kaytıp keldi.
 
- Mına cuvuk avuldan Börsöyün bareken, un etip bolup un şuvalların arabasına cüklegen ketmeyyatır ekende körüp ayttım seni bekliydi dep eki bokşadı eki koluna alıp tirmenşi Aptıraman’dın tirmenine tuvra kettiler. Tirmendin kapısındın aldında arabasına un şuvalların tiyegen Börsöyün’dün onlardı beklegenin kördüler. Tigilgen cerinden cuvurup Manka Ziynap’tın bokşaların alıp un şuvallarındın üstüne cerlestirip saldı Börsöyün.
 
- Koşkeldin Ziynap totam. Akzade de seni bu künlerde kelir dep colga karapyatır edi. Sen de sav bol Müsret akam aytayık birşiyin barmı bizim avulga dedi.
 
- Körgenlerine, meni soraganlarga köp selam ayt. Tutasına amanlık tiliymen dedi, makasçı Müsret. Börsöyün de arabadın aldına minip telbigelerdi koluna aldı kamşısın sallap savlukman kal dep avuluna tuvra cönedi. Avul cuvuk edi. Yarım saat sora üyge bardılar. Kas kararmaga baslaganga ertengi kün unlardı askanadakı un ambarına boşaltmay tolu arabadı kakradın astına tartıp tasladı. Onlardın kelgenin körgen Akzademen üyken kızı şıgıp bokşalardı aldılar. Kuçaklasıp kater sorap üyge kirdiler. Onlardın artından avuldun ballarıman dıgay oynagan üşün terlep pısnap Kencebatır kirdi üyge. Cuvurup kelip törde oturgan Ziynap totaydın kolun öptü.
 
- Koş keldin Ziynap ayyem. Seriye tatama gergeplik, şevrelik, işlemelik cipler akelgesindir ya onlar pitkenşek maga takta cip makarası kerek. Atama onlardı contturup dandürüjk yasatıp oynayıkman. Sen de burungu kelgende akelirmen degen edin dep kolun öbüp canasasına oturdu. Bokşadın bir kuvusundakı makaralardı şıgardı bokşacı Ziynap totay.
 
- Tutasın saga akeldim, dedi. Atan mınavlardı pışkıman kesip aruv şıbıklardın uşun contup tesiklerine tıktımı sende bek aruv etip akranlarınman oynarsın dedi.
 
- Akşam ötmekke köp bar mı dedi, Börsöyün bikesine.
 
- Akşamga köbete yasap peşke atkanedim, pismesine azkay vakıt bar dedi, Akzade.
 
- Olay bolsa men mına makarlardın basların pışkıman şavup, dandürük yasayım Canayga dep makaralardı alıp tısyaka şıktı. Artından da Canay cuvurup şıktı. Atasındın makaralardı şavup, şıbıklardında uşun contup makaradın tesiginden tıgıp dandürük yasaganın seyir etti Canay. Sora da birköp bolgan dandürüklerdi alıp üyge kirdi. Ayattakı kişkene terezelerden birevindin işine dandürüklerdi salayıkta Zıynap totaydın akelgen canı sabunların kördü. Anasındın, avuldakı bikelerdin şamaşır cuvgan sabunlarına usamaytagan edi. Koklap karadı, bir de aruv kokuydular dedi öz özüne. Akşam ötmegin cediler. Börsöyün şıgıp kavege ketti. Bokşacı Zıynap’tın kelgenin tuygan komşu bikeler, üyleniyik kızların, kişkene balaların alıp keldiler. Zıynap totay bokşaların aşıp akelgen şiylerin cayıp körsetti. Üydün işi kalabalık bolganga, Canay’dın akranı birkaş baladı anavbir üşküyge aldılar.
 
- Kıtımırlık yasamay biyerde oturunuz, mına Börsöyün akandın yasagan dandürüklerin aylandırıp oynarsınız dep kişkene terezedeki dandürüklerdi akelip ortaga töktü Akzade. Sora da şıgıp anavbir üşküyge konaklarındın kasına ketti. Kelgen altı yedi caslarındakı Yusup, Erecep, Payık bir de Canay dörtevi dandürüklerdi kapıdın artında cayuv bolmağan takırşak cerde aylandırıp oynamaga basladılar. Biraz sora müsür kavurup akelip ceniz dep taslap ketti Akzade. Kimdin dandürügü köp aylanadı dep oynadılar ama Canay’dıkı bazıda ana üşevinden köp aylansa da bazıda birevindiki onukundan köp aylandı. Canaydın esine gene bir şaytanlık kelip:
 
- Men elaga ketemen dep ayatka şıktı. Canı sabunlardan birevine dandürüktün bizli uşun tıgıp koluman aruv etip sabunlap keldi. Dandürüklerdi parmaklarıman burataklatıp takırşak cerge aylandırmaga devam ettiler ama Canay’dın dandürügü onlardıkından köp aylanganga, tutasın cendi. Dandürüktün şıbıgındın uşuna cabıskan sabundun kayganlıgı geşkende gene, men elaga ketemen dep şıgıp Zıynap totaydın sabunlarından birevine dandürüktün bizli uşun sıypalap kaygan etip kelgenge onu bir kırlı cenamadılar. Bılay köp etip oynadılar ama Canay elaga ketemen dep sıltav etip şıgıp sabunlardı testi. Keşe bikeler kaytayıkka cuvuk, balaradan Erecep ne üşün senin dandürgün köp aylanadı dep Canay’man egesip cıladı. Ereceptin anası onun cılganın tuyup kelip endigi kaytayık bolup balasın kiygizyatkanda Manka Ziynap :
 
- Tokta, tutasınızga şerde canı şıkkan, aruv kokugan sabunlardan akeldim. Birer tane menim ediyem bolsun, dep sabunlardın bolgan terezege cönep sabunlardı alıp beriyik bolganda, bir karasa ne körsün. Sabunlarındın kimileri tesilgen. Savlam kalgan birkaş tanesin kelgen bikelerge berdi. Onlar ketkenson sabunlardın tesilgenin körgen Akzade’men üyken kızı, bir de Zıynap totay :
 
- Savlam sabunlar şu arada kaytip tesilgen dep öz aralarında konuşyatkanda Öriye, minderdin üstüne cantayıp közlerin cumgan Canay’dı basıman gösterip :
 
- Bu keşe ayattakı terezege taslangan sabunlardan bazıların şışkan kelip tesken. Şışkanlarda tısyakta keşe dandürük aylandıradı ekenler dep aytkanıman Canay, uyklagan cerinden turup :
 
- Olay bolsa kaysı şışkan anabirevlerin cengen onu da aytsana dedi, tatası Öriyege.
 
- Sen testin sabunlardı, dandürüktün uşu kaygan bolup aruv köp aylansın dep tuvulmu dep Canay’ga aytkanıman.
 
- Men testim ama karangıda, aynısın tabamaganga birkaş tanesi ayrı ayrı tesildi. Kelgenlerdin tutasında men cendim. Menim dandürüğüm toktamay taga köp aylandı dedi. Ziynap totay da :
 
- Tiymeniz balaga, akıllı bala özün belli etedi. Menim balamday avkır bolmasın. Men birttag kelivimde gene köp etip akelirmen dedi.
 
Daha önce Canay’ın doğumu ve bir yaşına kadar olan Nogay geleneklerini hikaye şeklinde anlatmaya çalışmıştık. Artık Canayımız (Kencebatır) büyüyüp 6-7 yaşlarına geldiği için bundan böyle köyüm ve civar köylerde oynanan Nogay çocuk oyunlarından hatırımda kalanları da hikaye şeklinde anlatmaya çalışacağım. İşte köyde küçükken oynadığımız DANDÜRÜK de bunlardan birisidir. Sav bolup savlukman kalınız.
 
Necdet ÖZEN
Aktepe (Rıpkıye) Alpu - ESKİŞEHİR
 

Bu haber 1116 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Ertengıler

Bavursak

Bavursak Bavursak

Toy Sogum

Toy Sogum Toy Sogum

KÖŞE YAZILARI

Nogay Halkım Tileymen.08 Mayıs 2014


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi