NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
ANASAYFA DERNEĞİMİZ AVULLAR RESİMLER ANKETLER Z. DEFTERİ NOGAYTÜRKLERİ BÜLTENİ YARDIMLAŞMA_FONU
deneme deneme deneme

NOGAYSAAT

EN ÇOK OKUNANLAR

HABER ARA


Gelişmiş Arama
Ters Kakmay

Ters Kakmay

Tarih 04 Mayıs 2010, 13:45 Editör Necdet ÖZEN

Ters Kakmay

 
Kün tuvup köterilgenden neşe sora kusluk vakıtı kelgende turdu Canay. Tısyakta anasındın kübü piskenin pispettin dalıp şıkanda şıgargan sesinden anladı. Üydün kapısın aşıp sundurmaga şıktı, suvluktun salkınına kübüdü salıp eki koluman kübüdün pispetin ızlı ızlı batırıp şıgargan anasına közlerin uykalap karadı bir maal. Onun turup şıkkanın körmedi anası Akzade. Cılısıp barıp anasındın şalbarına cabıstı. Onu körüp zaten pisip pikten kübdü tasladı Akzade bike. Basın sıypap süydü balasın.
 
-Tatamalar kaydalar dedi anasına
 
-Onlar atanman barabar bostan ekmege kıbladakı ızanga kettiler. Men de seni bekliy kaldım. Erten ötmeğindi cede ekevmiz ketermiz, karasıyırdı erten savganedim, süt pisirdim, taga suvumagandır, samanlıkkka kozlagan tavuklar bardır, barıp cmırtka akel de sıtıp pisiriyim, sütmen cersin dedi.
 
Betin kolun üydün adlında turgan kumandan cuvdu Canay. Cuvurup ketti kışk pitip toban azalganga samanlıktan tavuklardan birevindin canı kozlagan cımırtkasın tabıp alıp askanaga tuvra kelyatkanda azbar kapılarından Akbalay’dın kolunda üstüne sarımay cagılgan bir ötmek timlin cep kelip kirgenin kördü. Ekevi barabar askanaga kirdiler.
 
-Koşkeldin balam, ananalar kaytediler dedi Akbalay’ga
 
-Anamman atam bir de eki kündelikşi bostanga kavun karbız ekmege kettiler. Men de Canayman oynaga ketemen dep olarman ketmiy sizge keldim dedi Akbalay.
 
-Olay bolsa men ötmek cemekten caydım, maga canı sarımaydı ötmek timlindin üstüne kalın etip cagıp ber, üstüne biraz da toz şeker sep, men Akbalayman oynamaga ketemen bostanga özün ketsen bolmaz mı dedi anasına Canay.
 
-Bolur balam dep onun aytkanıday balaban ötmekti ortadan pışakman ekige bölüp uzun tilim kesti. Üstüne canı kübüden şıkkan appaşık sarımaydı kalın etip caktı. Maydın üstüne de toz şekerdi sebip balasına berdi. Eki bala kollarında ötmek cuvuruklapşıktılar colga. Künbatar caktakı Kırşeşmege tuvra kettiler. Kırşeşmedin basında oturup ötmeklerin cep pitirdiler. Eki kurnasından, kurnaları tolup tolup akkan suvdan iştiler. Şeşmedin tömen betindeki bavluklarda birevdin terekte bolganın kördüler. Kim eken barıp körüyük dep o caka taman colsıra kettiler. Barıp karasalar, Amankul akay koluna pışkıdı alıp terekkke şıkkan pıtapyatır. Cerde de köylüleri bolmagan bir bala onun terekti kaytip pıtaganına karapyatır. Terekke canasıp cogardakı Amaklu akayga:
 
-Kolaykelsin Amankul atam degenson cerdeki özlerindin akranları bolgan tanımagan balaga aylanıp:
 
-Sen kimsin, biyerli tuvulsun dedi Canay. Terekteki Amankul kart da:
 
-Onu tanımazsınız balam, o menim uzak şerde oturgan kızımdın ulu, bizge kıdırmaga keldi, sizge akran boladı, akranı nesi bolmaganga tırsıgıp, mınayıpyatır. Onu da alınızda bar ketip oynanız dedi. Canay balaga aylanıp:
 
-Atın ne senin dedi Canay
 
-Menim atım Cafer ya, Nenemmen Amankul atam maga Kapar diydiler. Şeerde bolsam da bizim üyde Nogayşa aytılganga men özüm sizmen Nogayşa konuşurman dedi. Amankul karttın pıtap tüsürgen terek dalların körüp:
 
-Mına terektin cerdeki dallarından bizge birer tayakman biraz şilik yasasana Kaparman barabar akşamüstü şilik oynayık dedi Canay. Amankul akay terekten tüsüp bıltır pıtalgandan kalgan kuru dallardan bavdın şegindekilerdi tabıp kuru kabukların sıdırıp üşevine tayak yasadı. Gene bıltırdan kalgan ince şıbıklardın eki uşun contup ekiser şilik yasap ballarga berdi. Üşevi süyünüp köyge taman kettiler. Tuvarcatak ceri boş bolganga üyerge bardılar. Şilik oynayıkdegende Kapar:
 
-Men şiliktin kaytip oynalganın bilmiymen maga üyretiniz dedi. Onlar bılay yatıpturu ekende özlerinde üyken altı yedi bala kolarında tayaklarman keldiler. Canay:
 
-Onlarga karayıkta üyrenirsin dedi. Kenarga tigilip onlarga karadılar. Bu kelgen balalar adlında cerge biraz uzun, eni tar bir şukur kazdılar. Bu şukurga INGAY diydiler dedi Canay. İşlerinden birevi şukurga enlemesine şilikti salıp şukurdun işine tayağın tıgıp, tayaktın uşuman şilikti cogarga oplatıp cerge tüsmiy şilikke tayakman kakkanıman şilik erekke barıp tüstü. Bu kere de başka bir bala aynısın yasadı. Aldıngı kakan baladıkı erekke tüskenge olar adlında şilik kakmaktı kazandılar. Anabir üşevi erekke ketip kollarında tayaklarman azır beklemege basladılar. Ingaydın basındakı ballardan birevi şilikti gene oyunga baslaganday etip anabirevlerine tuvra kaktı. Şilik olardın kasına baryatkanda cerge tüsmiy tayakman avada anavbirevlerine tuva birevi kaktı. Canay da kaparga buga da TERSKAKMAY diydiler dedi. Kagılgan şilik şukurga tuvra kelip tüstü. Ters kakmaydı yasagan bala kelip şiliktin tüsken cerinden Ingay şukuruna tuvra tayagın cerge salıp, köterip şukurga gadar saydı. Saygan sayıları dört tayak boyundan köp bolgan üşün tekrar eski cerine kayttı. Şukurdun basında kalganlardan başka birevsi yene şilikti karşı oyundakılarga tuvra kaktı, bu kere onlar ters kakmay yasıyalmadılar. Bu üş baladan birevi cerge tüsken şiliktin contulgan bizli uşuna tuvra tayakman azakay urganıman şilk avaga opladı. Cerge tüsmiy tayakman urup şukurga taman tüsürdü. Şilikmen ıngay arasın ölşediler dört tayak boyundan az bolganga bu kere onlar ıngaydın basına keldiler anabirevleri erekke kettiler. Bılay etip kas karargaşek oynadılar. Bu üş kişkene bala da onlarga karap üyrendiler. Ertengi kün oynarmız dep üylerine kayttılar. Ertengi kün üyle avgan son tayakların alıp kelip özlerindin akranlarından üş bala tabıp bir minsiz şilik oynadılar. Kapar şeer cerinde mınday oyunlar neler bilmegenge bek süyündü.
 
Aradan bir aptaday vakıt geşkenson atasıman anası şerden kelip bir eki kün köyde kalıp Kapardı alıp kaytayık boldular. Kapar da atasındın köyde ösmegenin bilgen üşün:
 
-Men bu caz köyde kalman. Köyde akranlarımman oynap, oyunlar üyrendim dedi.
 
-Şeer cerinde öskenge men köydeki oyunlardı bilmiymen ayt bakalım ne üyrendin dedi.
 
-Sen ters kakmaydın kaytip yasalganın bilmiysin, en aruv ters kakmaydı men uraman, akranlarıma sor istese, kalayımda ertengi kün oyunlarımızga karasan körürsün dedi atasına ama bir kırlı tınlatamadı. Olar bılay konuşyatkanda üyden şıgıp ketip Canayalardın üyüne kelip Canay’dı tısyaka şakırdı:
 
-Atamman anam meni şerge aketiyik boladılar, men de ketmiymen dep eristim ama tınlamadılar. Kartatamman nenemde ciberrmiyik boldular ama olardı da tınlamadılar dep ayttı. Canay da:
 
-Köydün bir tane otobosu barya, erte tanda ketedi. Senin ayakkaplarındı sen üyge kirgende tısyakta taslarsın, men de olardı alıp şilik oynalgan tuvarcatak cerine cuvuk şalaştın suvluğuna casırırman. Erte turup otoboska ketemiz degende ayakkaplarındı tabamazlar, otobostu kaşırırlar, ya da seni taslap keterler dedi. Onun aytkanınday yasadılar. Erte vakıt ketiyik bolup turdular, bir kırlı Kapar’dın ayakkapların tabalmadılar. Otobos korrna bakırtabasladı ama cetalmadılar. O kün atasıman anası gene kaldılar. Kapar’dın atası bek akisedi. Ertengi kün aketirmiz dep tüsündü. Üylege tuvra Canayman Akbalay keldiler. Kapardın ketmiy kalganın körüp süyündüler. Canay cuvrup ketip bir solukta ayakkaplardı akeldi. Amankul kart üydün adlında oturu ekende onun ayakkaplardı akelgeni kördü ya, körmegendiy bolup Canay’ga:
 
-Apperim uluma, adanasındın ayakkapların tabavıydı degenimen, Canay:
 
-Onun ayakkapların men casırdım. Kapar oyunlarımızdı üyrendi ama atası bolgan akam şeer balası bolup üyerde öskenge özü Nogay bolsa da bala oyuların bilmiydi eken, onu aketemen dep erisipkoyu. Bir kün taga kalsında Kapar’dın kaydiy terskakmay urganın körsün dep tüsündük dedi.
 
Yurdumuzun hemen her köyünde değişik şekillerde oynanan ÇELİK ÇOMAK oyunu bizde ŞİLİK diye adlandırılır ve oynanırdı. Köyümde bu oyunun oynandığı şeklini bir hikayede yine Canay’ımızı esas alarak anlatmaya çalıştım. Başka bir çocuk oyununda buluşmak üzere sav bolup savlukman kalınız.
 
Necdet ÖZEN
Aktepe (Rıpkıye) Alpu - Eskişehir
 

Bu haber 922 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Ertengıler

Bavursak

Bavursak Bavursak

Toy Sogum

Toy Sogum Toy Sogum

KÖŞE YAZILARI

Nogay Halkım Tileymen.08 Mayıs 2014


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi