NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
ANASAYFA DERNEĞİMİZ AVULLAR RESİMLER ANKETLER Z. DEFTERİ NOGAYTÜRKLERİ BÜLTENİ YARDIMLAŞMA_FONU
deneme deneme deneme

NOGAYSAAT

EN ÇOK OKUNANLAR

HABER ARA


Gelişmiş Arama
Moş (Moşul Tayak)

Moş (Moşul Tayak)

Tarih 24 Ağustos 2010, 13:38 Editör Necdet ÖZEN

Moş (Moşul Tayak)

 
Üyündün kıbla cağındakı arman cerine şıktı, topraktı ayağıman taptap karadı, kıştın künü catakta canı tarsıgıp tembelleskenin tüsündü Topsa bayırına tuvra karadı Börsöyün. Taga dedi kusluk vaktı ama karlar irip togay yeşergenine aldanıp kış pitti diymen ya Ardışlık’ta appaşık kar irimiy turu, toprakta sorukmadı dep söylendi özözüne. Egilmişi epiy bolganga eki düvenlik arman cerinde tögeregine karap aylanaberdi. Kırga ketip küzlük eginlerge bir karayım kardın astından şıkkanları yeşergenlerinden belli boladı ama tegis şıkkanmeken dep bir ketiyik bir ketmiyik bolup aylanabergenin kördü azbardan bikesi. Birevalar kış catağında çalışmay catkanga bolayık armancerde aylanaberedi dep yakından tuyulganday söylengenin tuydu o vakıt üy adlına şıkkan Canay.
 
-Atam kayda anay dedi anasına. Basın kıbla betteki arman cerlerine tuvra köterip akayın kösterip:
 
Arman cerdi tögerek aylanıpyatır, bar ket kasına ne aylanadı eken dep sor dedi. Canay atasına tuvra azbarlarına cuvuk arman cerge bardı. Atası onu körüp:
 
-Kış pitti ya balam, toprakta sorukkandır endiği kırga şıksammı dep tüsünemen ama birde anavbir ızanlardakı eginler kardın astından aruv etip şıkkanmı eken ketip bir karayım diymen dedi.
 
-Atlarda aranda tarsıktılar arabadı cegiyikte ketip sırt ızanlarga karap keliyik dedi Canay.
 
-Sen de tarsıktın bıgay, aydı ketiyik degenimen Canay kakradın canasasındakı ambarga cuvurdu. Ambardın duvarında balaban mıklarga ilivli Şalbaytalman Köğidiştin kamıtların birer birer kakradın astındakı arabaga tasıdı, cüvenlerimen telbigedi de akelip atası eki attı arandan şıgargaşek arabadın kasına taslap atasındın arabaga cegiliyik eki attı akeliyigin bekledi. Atası atlardı arabaga canastırıp kamıtların vuryatkanda cambavların taktı, arısbasların arıksa tagayık boldu ya küşü cetmedi. Atası arısbaslardı arıksa geşirip cüvenlerdi de takkan son oplap arabaga minip telbigedi koluna alıp men aydayman dep telbigedi silkelep canasasına mingen atasına taslamay arabadı porta kapıga tuvra aydadı. Sırt ızanlarga tuvra ketyatkanda eryaktın togay tolup yemyeşil bolganına karadılar. Bu sırt betteki eki ızanın kıdırdılar, biydaylardın aruv şıkkanın körüp:
 
-Bılay ketse bu cıl bereketimiz aruv bolayık, birkaş künge kalmaz, nadaska şıgarmız dedi balasına. Ekevi bılay eginlerdin işinde cüryatkanda bir torgay ürküp uştu.
 
-Şapeliy torgay şırlapkoyu endiği yarında kırga şıksam bolur dedi Börsöyün. Bılay birkaş ızan taga kıdırdılar, Ekindi avup akşam bolmay üylerine kaytyatkanda köydün kenarında Temircan akaydın şayırında yeşil togaydın üstünde kollarında birer tayakman sekiz on baladın birşiyler oynaganların kördüler.
 
-Tüsüngenim tuvra, cer sorukmay bu balalar MOŞ oynamazlar şamır bolur dep söylendi. Onun bılay degenin tuysa da közleri balalardın oyununda bolgan Canay, atasına:
 
-Mına ballar ne oynadılar atam dedi.
 
-MOŞ diymiz oga, kimi cerlerde MOŞUL TAYAK dep de aytadılar. Sen azakay kişkenesin ya seni aralarına kosmaganga sen bilmiysin kaytip oynalganın. Üyge barayıkta saga senin boyuna köre bir şokmarlı tayak tabarmız, Men bala ekende oynagan tayaklarımdı rametli nenen atmay ambardın suvluguna tıgıp casırgan edi belki turadılardır dedi. Üyge bardılar, ambardın suvluguna karasalar dört tane tayak turu. Börsöyün koluman suvurup tayaklardı aldı. Akşam ötmeğin cep bolganson kavege ketmiy üyde oturdu.
 
-Bu kaytip oynaladı maga üyretsene atam dedi Canay. Oynagan balalardın kasına barıp karasan üyrenirsin balam, ama men saga aytayım dep özündün balalığından kalgan tayaklardan birevin alıp:
 
-Moşul tayak denilgen tayaktın bir yagı şokmarlı bolur, bir yağıda tüz bolur. Şokmarlı yagı cerge tiyiktiy, tüz cağından tutulur. Tayaklardın tutasındın boyları da oyundakılardın tayaklarıman aynı bolur. Togay’lık cerge biraz erekke kişkene bir şukur kazılır. Buga Moş şukuru dep aytarmız. Bu şukurga sıyayıktay kişkene tumalak bir tas tabılır. Oga da moş dermiz. Şukurdun epey ereğine bir çızgı çızılıp bu çızgıdın ortasına tumalak tas cerlestirilir. Oynayık kisiler bir araga cıyılıp tayakların ölşerler. Tayaklardın boylarındın birbirevine ten bolması keregir. Bolgan cerlerinden erekke tuvra tayakların sıpırtırlar. Tayağı en cuvukka tüsken ebe bolur. En erekke tüsürgende tayaktın şokmarlı yağıman kelip şukurdun ters cağına tuvra tumalak taska urur. Ebe bolgan soyu tastın tüsken cerine barıp taska tayaktın yene şokmarlı yagıman türtüp kazılgan şukurga tuvra kagıp aketip tumalak tastı şukurga tıkmağa oğraşır. Anavbir oynaganlar da taska tayaklarıman urup şukurdan erekke aketmege oğraşırlar. Onlar taska uraman dep yaklaşkansaytın ebe bolganda tayaktın uşuman olarga türtüyük bolur. Bu arada oga köp yaklaşkanlardan birevine türteviysa, türtülgensoyu ebe bolur. Ama ebe kimsege türtmiy tastı tayağındın şokmar yagıman azakay azakay cılıstırıp aketip şukurga tıksa ebelikten kurtulur, oynaganlardan birevin körsetip sen ebesin der. Senin anlayığın; ebe bolgan bala tastı şukurga tıgaman dep oğraşır, anavbir oynaganlarda ebege tayakman türtülmiy tastı şukurdan ereklestiremiz dep oğraşırlar. Bu bek arıv bir oyundur balam. Başka devletlerde bunu balaban kisiler eki yaklı bolup kalege top tıgamız dep oynaydekenler. Köydün öretmeni olay aytkanedi ama bu oyundu atalarımızda oynaredi biz başkasından üyrenmedik, atalarımızdan üyrendik dep bir minsiz anlattı. Ertesi kün ava tagada cılıngan edi Canay da tayağın alıp Akbalay’ga bardı. Atasındın MOŞ oyunun kaytip oynalganın anlatıp oynayık degende Akbalay’dın atası Nurakay da onun aytkanın tuyup, balalığında özündün oynagan şokmarlı tayaktı tabıp balasına berdi. Eki bala ekindiden son Temircan akaydın togaylıgına kettiler. Özlerinden üyken balalardın oynapyatkanın kördüler. Kollarında tayaklar kenarga tigilip oyunga karadılar.
 
-Yav, atamdın akşam maga anlatkanınday oynaydılar, mına körgenimizdiy eken sagada anlatayım mı dedi Canay, Akbalay’ga:
 
-Anlatsan ne bolayık, mına körüpyatırmız ama mınavlar bizdi oyunga tıgarmıeken bizde oynasak dedi Akbalay. Tokta men Abibla abiyge aytayım, o meni süyer biz de oynarmız dep;
 
-Abibla abiy bizdi de aranızga kossanız da biz de oynasak dedi. Abibla karadı azakay kişkenesiniz ama bizde bu kün azmız, keliniz oynanız dedi. Olar kosulganga oyun canıdan basladı, tayakların sıpırttılar. En cuvukka Canay’dıkı tüstü. Canay ebe bolaman dep maksus cuvukka tüsürdü tayagın. Oyun basladı tastı türtüp şukurga tuvra aketyatkanda sol cağına canaskanlarga tuvra karap birden ong cağındakı Anepiy’ge türtevuydu. Bılay etip köp künler oynadılar. Ne vakıt ebe bolsa Canay’dın şukurga barmay başkalarına türtkenin körüp özünden üyken balalar ösesatagan boldular. Bir kün akşamüstü köydün köşe basında akaylarman oturgan Bösöyün, balasından üyken balalardın oyundu pitirip kollarında tayaklarman üylerine kaytyatkanların körüp olarga:
 
-Moş oyunun menim balama arıv etip üyrettiniz mi degende işlerinden Abibla:
 
-Üyretmek ne boladı Börsöyün akam, senin balan aldında ebe bolup tutasımızga türtüp şıgadı onu bir kırlı cenalmaymız dedi. Akşam ötmeklerin cep sıpra cıyılganson Börsöyün balasına:
 
-Üyken balalar saga ösesediler eralde. Bir kırlı cenilmiydi ekesin dedi.
 
-Atamdın balalığından kalgan şokmar tayak kolumda bolganson Moşul tayakta meni ceniyik özümden üyken bala yok bu köyde atam degenimen, üydün kaklı sarkıldap külüstüler. 10.08.2010
 
Yine köyümde oynanan ve bu gün çim hokeyinin atası olduğunu tahmin ettiğim MOŞ (MOŞUL TAYAK) oyununu yine hatırladığım kadarı ve dilimin döndüğünce anlatmaya çalıştım. Bir sonraki Atlanşık atlankonak oyununda buluşmak üzere sav bolup savlukman kalınız.
 
Necdet ÖZEN Aktepe (Rıpkıye) Alpu – ESKİŞEHİR
 

Bu haber 852 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Ertengıler

Bavursak

Bavursak Bavursak

Toy Sogum

Toy Sogum Toy Sogum

KÖŞE YAZILARI

Nogay Halkım Tileymen.08 Mayıs 2014


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi