NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
ANASAYFA DERNEĞİMİZ AVULLAR RESİMLER ANKETLER Z. DEFTERİ NOGAYTÜRKLERİ BÜLTENİ YARDIMLAŞMA_FONU
deneme deneme deneme

NOGAYSAAT

EN ÇOK OKUNANLAR

HABER ARA


Gelişmiş Arama
Toy Sogum

Toy Sogum

Tarih 21 Ocak 2011, 01:42 Editör Necdet ÖZEN

Toy Sogum

 
Cıltıragan aydın şavkı suvuktan katıp kalgan kardın üstüne tüsken kış keşelerinden birevi edi. Köydün zaten birev bolgan kavesindin cerin sıpırıp oturaklarıman masaların tüzeltip bolganson carıkbergen löküstü cumup kapıdı şeklep aşkışın kapıdın astındagı oyukka tıktı Zeynaliy. Kaveci erte namazından sora özü kelip aşar dep tüsündü. Eki köz odalı atasından kalgan üyüne cönemiyburun süygeni Arpe kızdın üyündün aldından geşyatkanda esine gene Arpe tüsüp er vakıt yasaganınday onlardın üylerindin sırt betine aylandı. Cıgık bir kalavdan eki kerbiş alıp sırt betteki tögerek tesiktin astına süykep boyundun cetkenindiy etip kerbişlerge basıp mindi. Tögerek tesikke oratılıp tıgılgan bezdi koluman türtüp kıbırdattı. Onun mınday etiyiğin bilip koyan uykusuman catıpyatkan Arpe kız yanıp kelip tesikti aştı. Er vakıtkınday konuşmaga basladılar. Zeynaliy üyge cuvuklaganda suvuktan kaktan kardın üstüne abaylamay basıp karda kütürdegenge bolayık üydün anavbir üşküyünde catkan Sadiy akay uykudan yanıp kulak berip sıbırdap konuşkan kızındın sesin tuydu ama ne aytkanların anlayalmadı. Avada bek suvuk bolganga tısyaka şıgalmaganga erten turganda bikesine sesler tuyganın ayttı. Bikesi Menzade de:
 
-Sen tuymadın ama köyde tutas kalk bizim kızdın Zeynaliy’di süygenin aytadı. Keşe gene bizim kızman konuşmaga o kelgendir dedi.
 
Yav dedi Sadiy akay, O bala bek arüv de tarlası, malı bolmaganı bir yakka, ata, ana, ini, sini degen kimiyle kimsesi yok. Aydi işkiyev alayık desek bizde de taga üyleniyik bala bar, olardı kayerge sıydırırmız, bu bolmaz Arpe’ge ayt caysın bu işten.
 
-Men köp ayttım ya bizim kız illada baraman diydi, tınlamaydı. Bermesek kaşıp keter sora da kalktın avzuna öşek bolurmuz, kaytsek bilmiymen dedi. Köydün kaklı da bunu bilgenge keşe bikeler oturyatkanda Akzade vakıtlı akaylardın bikelerine:
 
-Mına Zeynaliy bek carlı, Arpe’di de süyedi. Tuvganı nesi de yok, keliniz erbir üyden vaktı bolganlar corkan, tösek, cayuv day şiylerdi yasap aketip cayayık. Akaylarımızga da aytayık olar da aralarında kosulup toydu kaytip yasayıkların tüsünsünler dedi. Üyerde bolgan vakıtları aruv bikeler bolur dediler. Üylerine kaytıp akaylarına ayttılar. Aldında Akzade’men eki bike Sadiy akaydın üyüne cavşı bolup barıp bikesindin avzın karadılar. Bikesi berimkar bolsa da Sadiy akaydın, Zeynaliy’din carlı, kimsesi bolmaganın sıltav etip bermiyigin oylasalar da köydün akaylarından barlı kisiler kış kıdırıvunda bunu konuşup aralarında toydu yasayık boldular. Mansur akay şalgıcılardı tutayım, şakırtuvlarga beriliyik aska keregiyik şiylerdi, bir de kazanşı parası menden bolsun dedi. Börsöyün; kiyevdin kiyimimen kelinge yasalayık satuvdu men yasayım dedi. Üyerde bolganlardan taga birevler vakıtlarına köre birşiyler berermiz dediler. Vakıtı cerinde bolup bek saran bolgan Appazali’din indemiy oturganın körüp oga sende birşiyler ber deseler de ne berermen, ne de beramayıkman dep birşiy aytmadı ya zaten saran bolganga üstelemediler. Bılay etip anlaşkanson köydün kartları cıyılıp bir keşe Sadiy akaydın üyüne barıp Arpe’di Zeynaliy’ge ayttırdılar. Sadiy akay bermiymen dep tiresse de kartlarman bikeler neler yasayıkların aytkanıman akırında razı boldu. O keşe cavluğun alıp Arpe’men Zeynaliy’din sözün kestiler. O kış bılar öşek etilip köydün işinde aytılganga Canay’day balalarda aytılganlardı tınladılar. Karlar irip caz kelip orak arman pitip kışlık ciyikler ambarga nege tıgılmaga tuvra, kış kelmiy toy künündün kararlastırılgan kününden burun Canay’man Akbalay bir kün kırda tukum ekken atasına üyle ötmeği aketip kaytyatkanda Appazali akaydın koy bakanın kördüler.
 
-Üla mına barlı Appazali akay şobanlık yasap cürü kaydiy boladı eken dep kasna barıp oturdular.
 
-Şobanga ne boldu koy bagıp cürüsünde akam dedi Canay.
 
-Ahh balam sorma, şobanımdın bikesi avurgan şerge doktorga aketti, onu da astanege catkızganlar, birkaş künlüğüne şoban karadım ama tabalmadım. Kış azirliği bolganga erkeslerdin özündün işi bar. Menim de yasalayık bek köp işim bar calgız kaldım kaytiyim degende Akbalay oga:
 
-Köp işin bar bolsa biz ekevmiz bu kün, bolmasa ertengi kün koylarındı bagayık sen işindi kör akam degende Appazali akay süyünüp koylardı taslap ketti. Eki kün Canay’man Akbalay onun koyların baktılar. Sora da şobanı şerden kaytıp kelgenge koy bagıvdı şobanga tasladılar ama Appazali akay buga bek süyünüp:
 
-Tam telaşeli tar künümde maga bek aruv şiy yasadınız sizge ne kerek bolsa aytınız beriyim degende:
 
-Bolsun akam dedi Canay, biz birşiy tilemiymiz. Üyerden ereklesip ketyatkanda Akbalay:
 
-Nege olay aytasın bunun kolu kisesine ketmez saran kisi, bir koşkar ber dep aytkayyedik makıl bolup beriyik mi eken, denesek bolmaz mı dedi. Ekevi külüsüp üylerine kayttılar. Birkaş kün sora Mansur akay ırgatın ciberip şalgıcı tutup akeldirdi. Bikeler cıyılsıp tösek corkan cayuvday öteberilerdi alıp Zeynaliy’din üyün bir minsiz tösediler. Arpe’din işlegen kelin cayayıklarında alıp akelip Zeynaliy’din üyüne bir arüv etip tösep caydılar. Mansur akay gene as pisiriliyik ciyiklerdi akeldirdi. Balaban bir tana berdi. Toysogum etip tanadı soydular. Bikeler üylerinde bavursak, katlama, şilter’diy şiyler pisirip tepsilerge tizip ortasına cemis ne kuyup akeldiler. Kızın berse de bek razı bolmagan Sadiy akay kave şeker akelgen bolmadı dep söylendi. Bikeler emen eki torba tabıp işine birevine kave, birevine de şeker tolturup torbalardın avuzların büzüp, birer girepke oradılar. Birevin akbalay’ga, anabirevin de Canay’ga berip aldılarına şalgıcılardı kosup kız üyüne ciberdiler. Eki bala kız üyüne şalgılar şalıp kollarında kaveşeker torbalarıman kiryatkanda azbar kapısındın aldında tigilipturgan Sadiy akay kani bunun kızyakka beriliyik toysogumu dep balalarman şalgıcılardı tıkmadı. Onun bılay akislengenin tuygan kartlar koy beremiz deselerde Canay:
 
-Kızyakka beriliyik toysogumda Akbalay’man ekevmizden bolsun toktanız akeliyik dep üyerden Akblay’man ayrıldı. Toy cerindekilermen köy kalkı buga mınavlardın koyu tanası barday aytıp kettiler dep külüstüler. Bu eki kıtımır, tuvra Appazali akaydın üyüne bardılar. Olardın kelgenin körgen Appazali ne karaganların sorup üyge alayım dese de Canay:
 
-Appaz akam, kani sen bizge koylarındı bakkan üşün birşiyler beriyik bolgan edin. Endigi beriyik bolsan onu almaga keldik dedi.
 
-Kayır bolsun balam men onu mıtkan edim ama ne tiliysiniz dedi.
 
-Zeynaliy abiydin toyu boylatır ya biz de kaveşeker aketemiz dep barganda Sadiy akam toysogumu kayda dep bizmen şalgıcılardı azbarına tıkmadı, sen bizge toysogumluk bir koşkar bersene dedi.
 
Saran kolusıkı bir kis bolsa da Appazali’din esine tutas köydün kalkı bu calgız balaga üy bolması üşün birşiyler beryatkanda özündün bermegeni kelip, bermegenine aşuvlanıp:
 
-Barınız aranga kirip koşkarlardan kaysın begenseniz alıp aketiniz dedi. Eki kıtımır bala aranga kirdiler. Kurban üşün besige tartılıp semirtilgen bir koşkardı alıp şıktılar. Zeynaliy’din üyündün bolgan azbarına akettiler. Koşkardın mannayın, cavurnun boyap müyüzlerin bikeler süslep bu eki baladın aldına kostular. Şalgıcılar şakırtuv avası şalıp, eki bala kollarında gireplermen kaveşeker torbası, aldılarında süslengen toysogumluk koşkarman kız üyüne barıp zaten aşık taslangan porta kapıdan azbarga şalgılardı şaldırıp kirdiler. Üyerde bolgan şakırtuvlar, köy kalkı olardın bir semiz koşkarman kelgenin körüp bu ekevindin kıtımır bolganların bilgenge kimisin kimdin sayasından alıp keldiler dep tüsündüler bolayık işlerinden birevi:
 
-Mına toysogum etip akelgen koşkardı kimdin sayasından taptınız degende Canay, oga:
 
-Bu bizim toysogumumuz tuvul bunu bizge Appazali akam berdi. Zeynaliy abiymen Arpe tataydın toyuna birşiy bermedi dep öşek etip aytıldı ama karanız işte Appazali akamdın toy avaytı bu dedi. Sora da kollarına kızyaktın baylagan işlemeli şevrelerin sallanıdırıp çalgıcılarga ava aytıp şaldırıp oynap kayttılar. Kimsesiz Zeynliy camsan Arpe kızdın toyuda bılay etip baslap dört kün yasalıp pitti. 20.01.2011
 
Köylerimizden birisinde kimsesiz bir gencin elbirliğiyle evlendirilmesine yardım ve geleneklerimizden olan düğünün ilk günü erkek tarafınıdan, kız tarafına kahve-şeker ve koç veya dana gibi kesimlik hayvanın (toysogum) gönderilmesi geleneğini Canay’ımız esas alınarak hikaye etmeye çalıştım. Tutasınız sav bolup savlukman kalınız.
 
Necdet ÖZEN
Aktepe (Rıpkıye) Alpu - Eskişehir
 

Bu haber 2063 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Ertengıler

Bavursak

Bavursak Bavursak

Ak Tavuk

Ak Tavuk Ak Tavuk

KÖŞE YAZILARI

Nogay Halkım Tileymen.08 Mayıs 2014


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi