Nogay Anonim Edebiyatında Şınlar


Açıklama: Nogay Anonim Edebiyatında Şınlar
Kategori: Akademik
Eklenme Tarihi: 23 Mayıs 2005
Geçerli Tarih: 24 Ağustos 2019, 14:53
Site: NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
URL: http://www.nogay.org.tr/haber_detay.asp?haberID=111


Ekleyen : Celal ÇAĞDAŞ

Merhaba Kıymetli Nogaylar!

Bu yazımda hasbelkader edebiyatçı olmam sebebiyle, Nogay anonim edebiyatında önemli bir yere sahip olan "şın" nazım türü hakkında acizâne tespit ettiğim bilgileri sunuyorum. İşlev olarak şınlar, Anadoludaki manilerle aynı özelliğe sahiptirler yani genellikle bazı toplantılarda karşılıklı atışma şeklinde sergilenirler, konuları sosyal hayatta var olan aşk, sevgi, kıskançlık, sitem, günlük işer vb. Ancak şınlar şekil olarak manilerden farklıdır.
 
Şın nazım şeklinin nazım birimi beyittir yani iki mısradan oluşur. Ölçüsü ise genellikle 11'li hece ölçüsüdür (6+5=11). Bazılarında ise ikinci mısranın 12 heceden oluştuğu görülür, ancak söyleyişte bunlar da 11 hece olabilir.
 
Kafiyeleniş ise her iki mısra birbiriyle kafiyelidir (mesnevi tarzı kafiyeleniş). Genellikle tam kafiye ve zengin kafiye kullanılır, bazılarında redif vardır. Bu özellikleri ile çok ses benzerliğiyle kuvvetli bir ahenk sağlanmış olur.
 
ÖRNEKLER
 
Argı şette üyüm bar kel de tokta
Atınga cüven bolayım kumusten nokta
Argı şette üyün bar tas kalavlu
Cuma gunu barıbedım it baylavlu
Segız öguz say saban saldım tuzge
Can coldasım bolur dep keldım sızge
Kelgen bosan koş geldın otur tızımge
Bazı talgın bolurman bakba sözumge
Terezeden karaysın köralmaysın
Carım okka şıtlevuk beralmaysın
Şılevuk bersem şırtıdar alma kokur
Incır bereyım keşeğım cede otur