Bavursak


Açıklama: Bavursak
Kategori: Ertengıler
Eklenme Tarihi: 07 Mart 2011
Geçerli Tarih: 21 Ağustos 2017, 20:41
Site: NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
URL: http://www.nogay.org.tr/haber_detay.asp?haberID=420


 
Askana’dakı ocakka tezeklerdi kalap üstüne oyşaktı salıp astın caktı Akzade.Kapıda bir aralık balası Canay’dı körekalıp şakırayım dep tüsündü,sorada bu kün mektep tadil ya indeme oynasın dedi özözüne.Takta un ambarındın canasasındakı un teknesindin üstüne cabıvlı örtüdü aşıp teknedin işindeki kamırga karadı,aşıp bolgan endiği bavursaklardı pisiriyim dep söylendi gene birevler barday.Ocakka karadı ot tutasıp aruv canmaganga bolayık tısyaka şıktı.Samanlıkta bir teliz şuvalga tolturup savsak akeldi.Bu bala ne tez coytuldu dep söylendi.Savsaklardı tökkenimen tezeklermen barabar ot köbüyüp candı.Kazanga maydı köp etip kuyup may kızarganıman aşıgan kamırdan alıp konadın üstüne salıp taptap maydın kazandakı işine atıp kızartıp basladı.Bu ara kızı Seriye kirdi askanaga:
 
-Anay kusluk vakıtında nege bavursak pisiresin dedi.
 
-Mıttın eralde balam,Ablalim akaydın bu kün ellekisi oga pisiremen,üylege cetkiziyim diymen .Üylede üyde bolmayıkmız ya mına balada közüm aldından coytuldu.Oyunga ketti bolayık.Pisirip bolganson mına sinidin astına biraz koşapman bavursak taslayımda,aşıktım dep kelse berirsin karnın toysatır dedi.Kızı Seriye’de oga kamırlardı sozup yardım etti.Kazanda may pitkenşek bir köp bavursak pisirdi.Pisken bavursaklardı bir sini alıp kenarına tögereklep tizdi.Ortasına balaban bir şanak salıp işine koşap tolturdu.Üyle bolmay,akaylar camiden şıkmayburun barayım dep capeskesin şeşip anavbir üyge barıp şalbarın denistirdi.Basına örtmesin cabınıp sinidi alıp üyden şıktı.Anyaka köşüp ketkeni elleki kün bolgan Ablalim karttın üyüne taman ketyatkanda sokakta atma atıp aylandırıp oynapyatkan ballardı kördü erekten.Oynayatkan balalar erekte bolup közleri cavlamaganga balasın tanıyalmadı.Anasındın kelgenin körgen Canay,kasındakı Akbalay’ga:
 
-Anam kelyatır,töbesindede sini bar,Ablalim akaydın ellekisine ketedir.Şimdi meni biyerde körse Üyge ket karnındı toyguz der.Mına kalavdın üstüne miniyimde,siniden oga tuyguzmay birer bavursak alavıyayım.Meni sorasa anavbir sokaktan üyge tuvra ketkenedi dersiniz.Şimdi oyun taslanıp ketilirmi dep adanası Akbalay’ga ayttı.Bakşa kalavındın töbesine minip casırındı.Kalavdın tübünden geşyatkanda sinige tizilgen bavursaklardan üşevin indemiy alavıydı.
 
-Menim ulum yokmu dep sordu Akzade bike.
 
-Üyge ketemen dep kayttı totam dedi.Akbalay
 
-Aruv aşebosa,dep cürüp cenaze yüne tuvra ketti.Üş bavursaktan birevin Akbalay’ga berdi Keri kalgan birevin özü cedi, Birevinde üyerdeki eki balaga ölestirdi. Cenaze üyüne köydün bikeleride özündiy bavursak pisirip akelgen ediler. Bikelerdin kasına sinidi saldı ama üyerde bolgan Saciye bikemen,Alime totaydın onun sinisin körsetip birbirevlerine sıbırdap birşiyler aytkanın anlap,mende birşiymi bar mınavlar menim akelgen sinimdi körsetip ne sıbırdasadı ekenler dep tüsündü.Ne boladı degendiy etip onlarga karadı.
 
Alime totay onun kasına kelip kulağına:
 
-Bavursaklardı akelyatkanda saymadınmı,ontane bar,ölü üyüne şip bavursak akelinmegenin mıttın eralde Akzade dedi.
 
-Bavallam,bavallam men onüş tane sayıp tizgenedim,ne boldeken dep üyüne tuvra ketti.Colda gene balalardın kasından cuvuruklap geşti.Üş tane taga alıp tezmentez kayttı.Akelip sinige saldı.Üylede köy kaklı cıyılıp Ablalim akaydın üyünde öyle ötmeğin cediler.Akşam ötmeğin ciyatkanda akayı Börsöyün’ge.
 
-Men endiği kartayyatırman,bu kün bavursaklardı pisirip aketkende 0nüş tane sayıp saldım.Üyerge barganda karasak on tane baredi.Sora kaytıp cuvuruklap üyden üşev taga alıp keldim dedi.
 
-O bılay aytyatkanda Canay’dın indemiy külgenin körgen Seriye:
 
-Sen tuvra sayıp tizgesindir anay, mınavı küleberedi,gene birşiy yasagandır.Degenimen üy kaklı Canay’ga karadı.Canay’da :
 
-Yav dedi,oyundu taslaygım kelmedi.Anam üyerden geşyatkanda sini töbesinde edi ya, mende kalavga tırmasıp minip işinden üş bavursak aldım cedik.Onüştane aketiyigine on tane aketse ne boladı degenimen Akzade:
 
-Balam ölü üyü zaten özü asın pisirip yemeğin berer ama,köydün kaklı;
 
Kırkın,ellekisin,yüzün birde cılın beriyikte bavursak pisirip aketir ama bulardın sayısı tek bolur.Senin anlayığın ölü üyünde tek şıksın, şip şıkmasın dep ırım etermiz.Ekev algayyediniz onbir bolayık edi o vakıt birşiy bolmaz edi dedi.Bılay bolup o künler geşti.Arman köterilip kışka kiriyik vakıtlarda köyde toylar basladı.Yene bu toy künlerinden birevinde,toy üyüne köydün bikeleri bavursak,katlama şilter pisirip bir sini,tepsidiy şiydin kenarına tögerek etip tizip,ortasına kuru cemis tolturup töbelerine tuvra köterip toy üyüne ketyatkanda bu balalar üyerde oynapyatır ediler.Akbalay’dın üyken aptesi’de sinige katlama,bavursak tizgen üyerden geşyatkanda Akbalay’Canay’ga.Menim karnım aşıktı tatam Zayde’de kelyatır,mınavdın sinisindekilerden ekevin men casırınıp alayımda ciyik dep oda Canay’dın yasaganınday etip kalavga şıgıp kalav tübünden geşyatkanda casırınıp eki tane katlama aldı.Ekevi ölesip cediler.Üşev alıredim ya tatam sayıp salgandır,tek aketmek kekre eken sora tatam yene üyge bavursak almaga keter dep almadım dedi.Azakay vakıt sora Zayde kızdın üylerine taman cuvuklap geşip, gene kişkene bir ayak’tın işine eki katlama salıp aketkenin kördü bu eki bala.:
 
-Kayda telaşelenesin tatam,banağa geşken edin. Emende üyge cuvuruklap barıp keri kaytyatırsın dediAkbalay :
 
-Toy üyüne katlamaman bavursak aketkenedim saymay tizgenmen sinige.Şip bolayığına tek bolgan onun üşün cuvuruklap kaytaman dedi Zayde kız.Bu eki kıtımır gene küldüler ama.Akşam bolganda Canay anasına:
 
-Ablalim akaydın ellekisinde yasaganday Zayda tataysın sinisinden casırınıp indemiy eki katlama aldık.Oda senin etkenindiy eksik tizgemen dep aytıp üylerinden eki tane alıp akeldi anay.Biz üş tane alıredikya tek bolmaz dep ekev aldık dedi.
 
-Balam toy üyüne aketilgen bavursak,katlama şilterdiy şiyler şip bolur.On,oneki,ondört tanediy.Üylengen kisiler tek kalmasın epte şip bolsunlar denilir.Ölü üyüne tek aketilmesi, şip ölü şıkmasın tek bu bolsun dep dokuz,onbir,onüş tanediy tek aketilir bu bizim adetimizdir.Birttaga bılay şiy yasamanız,üyde pisirip taslaymız kelip ceniz.Üyerge barganda köydün bikesi közündün bir uşuman tekmi akelgenler,şipmi dep karar dedi.Canay’da tatalarıda mınday bir adetleri bolganın üyrendiler.
 
Köyümde bir düğün veya cenaze olduğunda düğün,cenaze evi yemek pişirirler.Onlara yardım olsun diye olacak,köy kadınlarıda Bavursak,katlama,şilter gibi geleneksel hamurişi yiyeceklerimizden pişirip bir tepsiye dizer ve cenaze evine hoşaf,komposto ile,düğün evinede ortasına kuruyemiş doldurarak götürürlerdi.Bu gün yine unutulmuş geleneklerimizden birisi olup.cenaze evine: pişrilen bu hamurişlerinden TEK,düğün evine ise ÇİFT adet götürülmesi geleneğini, Akzade kadın ve iki haşarı esas alınarak anlatmaya çalıştık.Sav bolup savlukman kalınız.
 
Necdet Özen
Aktepe(Rıpkıye)ALPU-ESKİŞEHİR