Hazırlayan : Dilek ÇETİN ARSLAN

I. BÖLÜM: NOGAYLARIN SİYASÎ, EKONOMİK VE DEMOGRAFİK YAPILARI

 

I. BÖLÜM: NOGAYLARDIN SİYASÎ, EKONOMİK VE DEMOGRAFİK TURUMLARI

1. KÖYLERİN  COĞRAFî, EKONOMİK, DEMOGRAFİK DURUMU:

 

1. KÖYLERDİN COĞRAFÎ, EKONOMİK, DEMOGRAFİK TURUMU:

Nogaylar Türkiye’ye ilk geldiklerinde; “Keklik öten, çıtlık biten yere konalım.” demişler. At, koyun, inek sürüleri var olduğu için çayırlık bölgeleri seçerek çayırlık yerlere yerleşmişler. Nogayların beğenip de yerleştikleri bu bölge, İç Anadolu Bölgesi’ndeki Tuz Gölü civarıdır. Bu bölgede kışları çok soğuk, yazları da çok sıcak ve kurak geçer. Bahar mevsiminde de az yağış alır.

 

Atalarımız: “Keklík ótgen, çıtlıq píkten cerge qonayıq.” degenler. Cılqı, qoy, mal súrúlerí bar eken. Onun işún şayırlıq cerlerdí saylap ískan etkenler. Atalarımızdın begeníp de qonganları bu cer, İş Anadolu Bólgesí’ndekí Tuz Gólí canasasıdır. Bu cer, Túrkíye’dín en quraq, en az cavun algan cerídír. Qısları ayyamay suvıq, cazları da ayyamay íssí, qurak keşer. Baharman kúzde de az cavun alır.

Bu iklim şartlarına göre bölgede yaşayan yabanî hayvan türleri ise şunlardır:  kurt, tilki, tavşan, keklik, bıldırcın, sığırcık, yılan, fare vs. vardır.

 

Bu íklímge kóre bu cerde yaşagan qır hayvan túrlerí navlardır: qasqır, tílkí, qoyan, keklík, bıldırcın, qaratorgay, boztorgay, cılan, şışgan,… vs. bardır.

Köylüler, çoğunlukla tarımla geçinir. Arpa, buğday, nohut, mercimek, ayçiçeği, kimyon vs. yetiştirilir. Hemen hemen her evde bahçe bulunur. Bahçelerde de elma, kayısı, kiraz, erik, iğde, ceviz, armut vs. ağaçlar ve üzüm bağları vardır. Ayrıca söğüt, kavak gibi ağaçlar da vardır. Bazıları da bahçelerinde sebze yetiştirmektedirler. Hayvancılık azalmakla birlikte az da olsa koyun, keçi, inek vs.  yetiştirilir. Son zamanlarda arıcılıkla uğraşmaya başlamışlardır. Ayrıca hükümet, zaman zaman köylülere hayvancılıkla uğraşmaları için yardımda bulunuyor. Yakın bir zamanda da bu bölgelerde mandıracılık başlamıştır. Ayrıca tavuk, hindi, horoz, kaz gibi kümes hayvanları da yetiştiriliyor. Önceleri köy halkı süt üreticiliğiyle uğraşırdı. Süt ürünleri de çok tüketilirdi. Hayvancılıkla uğraşan azaldığı için hazır tüketime geçildi.

 

Kóylúlerdın kobísí  tarımman geşínír. Arpa, buyday, nogut, bercímek, şekírdek (gúleylan), kímyon,… egerler. Hemen hemen her úyde bagşa bolur.  Bagşalarda élma, zerdalí, erík, ígde, cevíz, armut,… tereklerímen cúzúm bagları bar. Bír de sógút qavaqday terekler de bar. Bazıları da bagşalarında sébzé ekedíler. Bítíníkíy de bolsa qoy, eşkí, mal,… qaraladı. Son  zamatlarda arıcılıqban ugraşmaa başlagandırlar. Hatta húkúmet, zaman zaman kóylílerge hayvancılıq etbelerí íşún yardım da etedí. Yaqın zamatda da bu cerlerde mandıracılıq basladı. Hatta tavıq, kókís, qoraz, qazday kúmes hayvanları da yetíştíríledí. Óncekí vaqít kóylú sútçúlúkben ugraşırdı. Sút úrúnlerí kóp tavsúlúr edí. Hayvancılıqban  uğraşqan azalganı íşún her şíy hazır tavsíledí.

Köylerin nüfusu yurt dışına ve şehirlere göçlerin başlamasıyla azalmaya başladı. Böylece köylerdeki okullar da kapandı. Okulların kapanmasıyla da şehre göç arttı. Köylerimiz;

 

Kóylerdín núfusu curttısıman şehírlerge kóşlerdín baslamasıman azalmaa basladı. Bulayca kóylerdín mekteplerí de qapandı. Mekteplerdín qapanmasınman da şehírge kóş kobeydí. Kóylerímíz;

Akin, Tuz Gölü’ne en yakın köydür. Nüfusu 320 kişiden ibarettir. Toplam 80 hane vardır. Şereflikoçhisar’a uzaklığı 41 km’dir.

 

Agın, Tuz Gólú’ne en caqın kóydír. Núfus 320 kısıden bolır, toplam 80 úy bar. Şereflíkoçhísar’ga ereglígí 41 km’dír.

Doğankaya’1 da 136 kişi yaşamaktadır. Toplam 25 hane vardır. Şereflikoçhisar’a uzaklığı 47 km’dir.

 

Qaraqura’da (Abdulgedík) 136 kísí bardır, toplam 25 úy bar. Şereflíkoçhísar’ga ereglígí 47 km’dír.

Şekerköy, Ankara-Adana karayolu üzerindedir. Köyde 225 kişi yaşamaktadır. Toplam 50 hane vardır. Şereflikoçhisar’a uzaklığı 40 km’dir.

 

Sekerkóy, Anqara-Adana qaracolı ústúndedír. Kóyde 225 kísí yaşaydı. Toplam 50 hane bardır. Şereflikoçhisar’ga eregligi 40 km’dir.

Kırıkkuyu’da Konya-Kulu kazasına bağlı olup köy halkının çoğu yurtdışında (Hollanda, İsveç, Norveç…) yaşamaktadır.

 

Qırqquyu da Konya-Kulu qazasına baylı bolup kóylídín kóbísí curttısında ( Hollanda, İsveç, Norveç,…) yaşaydılar.