NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
ANASAYFA DERNEĞİMİZ AVULLAR RESİMLER ANKETLER Z. DEFTERİ NOGAYTÜRKLERİ BÜLTENİ YARDIMLAŞMA_FONU
deneme deneme deneme

NOGAYSAAT

EN ÇOK OKUNANLAR

HABER ARA


Gelişmiş Arama

Şontuk Şabay

Necdet ÖZEN

25 Ocak 2013, 00:07

Necdet ÖZEN


Karaga cuvuk takım kiyiyiğin kiygen, bir kolunda şantası birevinde de aşılmagan bastonlu şemsiyesine tayana süykene eki kanatlı köylerdeki portaga usagan kapıdan eki katlı karavlı üydün azbarına kirdi Akmanbet akay. Er vakıtkınday üyündün kapısın aşkışıman aşıp şantasıman şemsiyesin ayakkaplıktın canasasına süykep mermer basamaklı merdivenin şıktı yene er vakıtkınday. Akşam bolganda üyüne kelip bılay kirer, törde oturgan anası Aysuluv’dun katerin sorap kolun öber, sora da bu vakıtlarda köbünşek üydün askanasında bolgan bikesi Mensuluv’ga künün kaydiy yeşti ne as pisirdin dep sorar, akırında da kiyimlerin şeşip, üyde kiyiyklerin kiyip kelip oturur edi. Bılay yasamay, bikesindin as pisiripyatkan askanaga kirmiy ne pisirdin dep bakırıp soradı. Anası da, bikesi de onun bılay etkenine alısık bolmaganga birbirevlerine karadılar indemiy. Keşikmiy eki ulu mektepten keldi. Olarga okul kaydiy yeşti, bu kün ne dersler yasadınız dep sorar edi evelkisi künlerde ama bu kün olarga da birşiy sormadı. Eki bala da kelip şeşinip üy kiyimlerin kiygenson Mensuluv bike sıpraga pisken aslardı akeldi. Üy kalkı oturup asların cediler. Eki bala ders şalışmaga odalarına yeştiler. Ervakıt birşiyler aytkan Akmanbet akay şırayın sıtıp torslanıp oturdu. Onun bılay etkenine alısık bolmagan bikesi:
  • Kelgendenbertli şırayın tüsün aşılmay ekşip burşup oturdun, ne boldu, kıyın birşiy bar da bizge aytmaysımı şu dedi betine karap meragetip.
  • Kıyın şiy yokta biraz tarsıktım bu kün dedi Akmanbet.
  • Kıyınlık ne bolmay ne tarsıgasın olay bolsa dep oturgan cerinden lapka kirdi anası Aysuluv kurtka.
  • Bir cıl boldu maga bıltırgı ızınımdı da ber de bir soluk tınıslanayım dep aytkanedim patronga, caz künü bermiy şimdi beripcürü ızınımdı. Men de endiği kış kelyatır, balalarım mektepte bu kış kününde kayda kıdırmaga ketiyikmen aldımızda keliyik caz kününe ber desem de caz künü işlerimiz köp boladı alayık bolsan şimdi al dep maga ösesti. Men de işimden bolmayım dep razı boldum. Bu künden son bir ay ızınlıman ama kayda ketiyim dep oga mıgayaman, şırayımdın nedin sıtılıp ekşip purşuganım o boladı dedi.
  • Yaav anay sen atamdın avuluna iş kettin mi, atam seni savluğunda onda aketti mi? dep soradı soea da:
  • Aketmedi balam atandın avulun iş bilmiymen. Menim atamalar mında köşüp kelgende avulga nege cerlesmiy bu şeer cerinde kalganlar. Menim atam at arabası yasaydeken taslap kelgen curtumuzda. Mında kelgende de o işti yasadı ölgenşek.. Senin atandın atası da aynı vakıtlarda kelipkoyu ama olardı o vakıt devlet avullarga cerlestirgen leşperlik yasasınlar dep. Leşperlikten başka bilgen şiyleri de bolmaganga Köstence, Mecdiye degen cerlerdeki cuvuk avullardan kelseler de biz mında kalganmız. Atandın ataları da Eskişer betke ketip avullar kurup cerleskenler. Senin atan Şaban mında kelgende meni tabıp atamdan ayttırdı, kısmet eken bedriler, üy bolduk mında da cerlesip kaldık. Sora keşikmiy sen tuvdun artından karındasın Menlikan tuvdu. Atandın özü anyaka köşüp ketti ama ne gadar ayt desem de kim bolganın, tuvganlarındın kimler bolganın aytmay ketti. Bulardı saga burungu vakıtlarda da aytkanedim ya balam. Turmay ne sorayberesin şu esinden yeşken birşiy mi bar.
  • Şimdi ızınlıman ya anay kayda barayım, üyde otursam tarsıgırman. Avalarda endiği buzyatır, bu kün kelyatkanda zaten cavun da sebelep baslagan edi. Atamdın avulun tabıp barayım, kaydiy cer eken, kimler bareken, kaydiy kisiler, kaytedekenler bir üyreniyim diymen ne diysin barsam bolur mu iş tanıgan bilgen, tuvgan cuvuk kimiyle kimsem yok onda ya.
  • Tuvra aytasın ya tarsıgayıktay bolsan barıp onda ata curtundu nedi kara, belki tuvganların nen bardır tabarsın dep lapka karıstı bikesi Mensuluv.
  • Pabrikadan üyge kelgenşek kaytiyim dep tüsünyatkanda bu aytkanın da esimden yeşti ama kırlık cerde avulda nede tabılmadım dedi, sora da anasına aylanıp: Atam Şaban’dın atasındın atı ne, anası kim onun ataları kimler, olardı da aytmadımı saga
  • Aytmadı balam, senin atan ya aytsam mıgayırsın, biraz akis edi. Bolayıkka da bolmayıkka da şortayavıyar edi. Ama özü menim atamdın arabacı dükkanında şalışkan vakıtlarda, onun avulundan birevsi kelgen dükkanga. Bu kisi bıyaklarda askermeken ne. Menim atama, Saylav denilgen bir avuldan bolganın, Şabay degen birevmen de aynı avuldan bolganların aytkan. Bu kisidin kart atasıman menim atamda Mecdiye’den cas ekende kelgenler. Onun kart atası sav ekende ketip kör dep o ciğitke aytkan. O künde Şaban’da yasalgan bir arabadı aydap satıbalayık kisige aketkenge akşam keşke kalıp körüşalmaganlar. Senin anlayığın balam şeerge barganson Saylav avulun tabıp, atan Şaban’dın atın aytsan belki bilgen tanıgan birevler şıgar. Atandın akranları şimdilerde altmışbeş yetmiş caslarında bolayıktır bıgay. Akırında atandın curtun nesin, cuvukların, meragetkenlerindi nedi üyrenirsin. Kaytıp kelgenson sav bolsam maga da üyerde körgenlerindi aytarsın, Şaban degenimen belki şıgaruvymazlar ya başka atı barmedi kimler dep aytadılar bilmiymen, menim esimde kalganı bu.
Biraz tüsündü Akmanbet, sora da ketiyikke boldu.. Aritadı aşıp karadı temircolga cuvuk bir avul bolganın körüp trenmen ketermen dep tüsündü. Ertengisi kün azirliğin yasadı. Üş beş kün kalayıktay iş kiyim ne aldı, kişkene şantasına cerlestirdi. Aldında üyken şerge barıp tüsüp sora da avulundun bolgan kasabaga bararman dep tüsünse de Aydarpaşa istasyonunda şerden sora Ankara betke tuvra ketiyik cerindeki kasabada istasyon bolganın anlap üyken şerge oğramay avuluna cuvuk istasyongaşek beletin alıp trenge mindi. Mingen treni de bir toktap bir cönegengemi ne bolayık kas kararganson bardı tren onun tüsüyük kasabasına. Trenden tüsüp kişkene istasyon binasına kirdi. Karadı birevler yok. Aletürük ne de bolmaganga gaz lambası caguvlu odada oturgan istasyon memuruna ketiyik avulundun atın aytıp kaydiy ketiyigin soradı. O kisi de avuldun atın tuydum cayav bir saat tutar ama keş kelgansın bu vakıtta araba ne tabılmaz. Em cavun cavdu col şamır bolganga o avuldun bir otobosu bar oda mında kalgandır, dep ayttı. O ara üyerde olardı tınlap turgan özündiy birevsi lapka kirip:
  • Belkimde cuvuk avullardan, şimdi kışlık un tarttırmaga tirmenge kelgenler bardır. Ke, men seni tirmenşi Aptıraman’dın tirmenine aketiyim de onda birevdi tabarmız dep şontuk gocuğundun kisesinden şıgargan penerin cagıp onu tirmenge aketti. Tirmendin azbarında atları tuvarılgan yedi sekiz at arabası baredi. Atların arabaga cegipyatkan cas bir ciğittin kasına barıp:
  • Biydayındı tartıp boldun mu Kayırbek dedi.
  • Kiygen köyleksesi de, şaşları da, appaşık un bolgan cas ciğit:
  • Boldum ya Müstecep akam, kaytesin arüvsün mü dedi, biryaktan da atlarındın cambavların tokalarından parkege tagıp.
  • Sizin avuldan bolganın aytkan mına akandı akeldim şuvallardı arabaga tiyegenson barabar köyge kaytarsınız ya dedi ama biryaktan da bir kolunda şantası, birevinde paltosu bolgan Akmanbet’ke aylanıp:
  • Yav men seni bek şıgaramadım, Saylav avuluvundan kimlerden bolasın dedi:
  • Men o avuldan Şaban degen birevdin balasıman, İstanbul’da tuvup östüm. Kırk casıma keldim ama atamdın avulun iş körmegenge ketip bir köriyim dedim. Kündüz közümen keliyigedim ama tren collarda keşigip bu vakıtka tasladı meni. Sen de menim casımdasın ya atamdın atın tuydunmu dedi, betine karap:
  • Men o avulga cuvuk Nogay avulundan bolaman, bizim bıyaklarda bolganlar birbirevin tanırlar. Senin atandın atın tuyganedim ama dep basın anyaka aylandırdı. Sorada mına ciğitmen avulga bararsın men istasyonga barayım tren keliyik. Tirmendin azbarından şıgyatkanda da biryaktan cürüp biryaktan da Elkaytar akama köp selam ayt, akranındın balasın akeldim de. Sora da bir kelgende körüşürmüz dep küldü ya, onun külgenin karangıda Akmanbet abaylamadı.
  • Aytarman akam dedi, cas ciğit sora da bu canı kelgendin kasına kelip:
  • Koş keldin akam, mına un şuvalların arabaga cüklüyüm de sora barabar kaytarmız, ava bek suvuk tuvul ya tonganday bolsan tirmenge kir de cılınıptur.
Onun tirmenge kirgenine karamay kirip cavurnuna un şuvalı alıp akelip arabasına saldı sora da üyerde bolgan caslardında cavurnlarına şuval cüklep alıp akelgenlerine karada bir maal. Un tolu yedi şuvaldı at abrasına cüklevuydular şaltman şalt.
  • Min akam buyur dedi, cavurnuna şontuk tonun kiyip koluna kamşısın aldı cas bala. Akmanbet’te mindi onun canasasına.
  • Cavurnuna mına paltundu kiy akam, kas karardı ya ava suvur biz barganşek, bizim biyerlerindin kündüz cıllısına karama, keşeleri suvuk bolur.
Telbigesin özüne tuvra tartkanıman alısık bolganga cürdüler atlar. Karangı keşede ay carıgı nesi de bolmasa col aktoprak bolgangamı, yoksam atlar coldu bilgengemi ne iş adasmay kasabadı şıgıp colga tüstüler.
  • Bizim avulda tuvganın nen yok mu akam, atandın atın Şaban degen edin ya:
  • Müstecep akana aytkanımday, men İstanbul’da tuvup östüm, atamdın atı Şaban, anam da biyerlerden tuvul. Atamman ekevi İstanbul’da üylengenler. Men özüm atamdın avulun bir köriyim, tuvganı nesi barmeken dep meragetip keldim.
  • Arüv etkensin akam koşkeldin, men atandın atın azakay tuygan edim ama bek bilmiymen köbeveli şıgıp ketipkoyu. Menim kart atam Elgaytar belkim onuman akrandır o bilir. Şimdi avulga bardıkmı körüşürsünüz.
Ekevi colda anyaktan mınyaktan laplap avulga keldiler. Balaban bir azbardın porta kapısın kişkene bir bala cuvurup kelip aştı. Gaz lambası carığı tısyaka urgan üylerden birevinden orta caslarda bir akay şıktı.
  • Kas kararganı kayda kaldı balam, atlardı tuvarıp aranga alınızda arabadı kakraga tartınız, erten kündüz közümen askanaga tasırsınız unlardı dedi.
O bunlardı aytyatkanda Kayırbek de atlardı kerige kaytarıp arabadı kakraga tıktı. Akmanbet cerge tüsüp olarga karadı, üy aldında sundurmada tigilip turgan akay onu körüp kasına barıp üydün terezesinden tısyaka sızgan carıktın astına akelip betine karadı. Tanımasa da porta kapıdı aşkan kişkene balaman onu akelgen cas atlardı şaltman şalt tuvarıp azbardın bir kuvusundagı aranga akettiler. Akmanbet’ti buyur dep üydün ayatına aldı. O arada ayatka aşılgan eki üşküyden birevinden:
  • Kayırdır Şabiy birev bar mı şu katında dep bir ses tuyuldu.
  • Kim ekenin bilmiymen ya konağımız bar atam, Kayırbek’men birge keldi.
Bılay aytıp üşküy kapısın aşıp işkerge tıktı konağın. Üşküyde törde calpayıp oturgan bir kartman tereze tübünde castıkka süykenip oturgan bir kurtka baredi. İşkerge kirgen Akmanbet biryaktan paltusun şeşip biryaktan da barıp aldında tördeki karttın, sora da kurtkadın kolun öbüp peştin aldında bolgan şiltege oturdu. Onun paltusuman şantasın alıp kapı artında sırasıman duvarga kadalgan şüylerge ilip kelip onun kasına oturdu Şabiy akay. Kart da kurkta da balaları Şabiy’ge karadılar kelgen kim eken degendiy etip. Akmanbet’te olardın birbirevlerine karaganın oylap:
  • Men İstanbul’dan kelemen, atım Akmanbet. Menim atam bu avuldan boladeken özündün atı Şaban. Onun atasındın da anasındın da atın bilmiymen. Bu avulman cuvuk Nogay avullarında ya da Eskişer’de tuvganları bar mı, kimlerden boladı onu da bilmiymen. Anamdın ataları da Köstenci betten kelip İstanbul’da cerlesip kalganga bu avuldan kimseleri yoktur diymen. Erte carık keliyigedim ya keş vakıtka kaldım ama sav bolsun Kayırbek meni alıp akeldi, dedi.
  • Ooov dedi kart oturgan cerinden. Bizim avulda Şabay degen birev baredi, menimen akran bolayık. Barabar asker kettik. O İstanbul’da askerlik yasadı. Askerliktenson birttaga avulga kelmedi. onda üylenip kalgan dep ayttılar. Başka da Şabay atında birev bolmaganına köre bu aytkan Şaban senin atan Şabay bolayık.
  • Yaa Şabay’dın ulusumu dedi o vakıtkaşek lapka karışmay oturgan kurtka. Menim atım da Köşbike boladı a balam. Men de senin atandan bolsam bolsam eki üş cas kişkenemdir. Elkaytar atandın aytkanınday bir akran sayılırmız. Tanıyman ya dep oga köstermiy avzun cayıp külümsüredi. Onun külgenin görse de üyerli bolmadı Akmanbet.
Keşikmiy, bir kolunda eleken, birevinde kumanman iyninde cavluk cas bir kenşek kelip aldında kartka kumandan suv tögüp kart kolun cuvdu sora kurtkaga, ondanson da Akmanbet’ke akeldi. O da şimdigeşek körmese de kartman kurtkaday yasap kolun cuvdu, cavlukman kuruladı. Akırın da üydün kalkı cıyıldı. Ortaga sıpra salındı. Orta caslarda bir bikemen cas kenşek peşten canı şıkkan köbete tepsisin akelip sıpradın üstüne saldılar. Köbetedin üstünde köpmeşe bolup kabargan kamırdı üydün kurtkası pışakman aşıp alganıman duman cayıldı üydün işine sora da bir arüv kokudu o duman. Tavuk ciliğimen pisirlgen pirijli suvlu bir astı köbetedin işine tögüp biryaktan cemege basladılar. Anasıman bikesindin yasagan köbeteleri keldi közündün aldına Akmanbet’tin. Bu köbete başka türlü, kokusu dami begarüv birttaga kelgende bikemdi de akeliyim de bılay yasasın köbetedi dep tüsündü. Asların cep bolganson yene cas kenşek eleken kuman akelip üydeki üykenlerdin kollarına suv töktü gene. Olar asların cep bolganıman eki kisi keldi. Akmanbet’ke koş keldi ayttılar. Kelgenlerden birevi avuldun mıktarı Esbergen akay, anabirevsin de korucu Şomay bolganın aytıp Akmanbet’ke tanıstırdı, Şabiy akay. Kelgenlerge de nüşün kelgenin ayttı, Akmanbet. Bikeler turup başka üyge ketkenson akaylar kaldılar üyde. Neşe sora Akmanbet, Elkaytar kartka:
  • Atam sav bolunuz sizdi taptım, meni konak etip sıyladınız. Menim atama da akran ekensiniz. Men atamdın mında kimleri bar, tuvganları kimler, onuman barabar neler ettiniz, kaydiy bilirsin, meragetemen dedi:
Not: Aptaga; Elgaytar kart bılay aytkan

Necdet ÖZEN
Aktepe (Rıpkıye) Alpu - Eskişehir

Bu haber 1053 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

KÖŞE YAZILARI

Nogay Halkım Tileymen.08 Mayıs 2014


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi