NOGAY TÜRKLERİ BÜLTENİ
ANASAYFA DERNEĞİMİZ AVULLAR RESİMLER ANKETLER Z. DEFTERİ NOGAYTÜRKLERİ BÜLTENİ YARDIMLAŞMA_FONU
deneme deneme deneme

NOGAYSAAT

EN ÇOK OKUNANLAR

HABER ARA


Gelişmiş Arama

Elgaytar Akay Bılay Ayttı

Necdet ÖZEN

01 Şubat 2013, 01:01

Necdet ÖZEN

(BADİY) ELGAYTAR AKAY BILAY AYTTI
(Şontuk Şabay’dın devamı)
  • Balam sen atandı Şaban diysin ya biz oga Şabay diymiz. Onuman akranmız dep aytkanedim saga. Atasındın atı Cumankul, anasındın atı da Menlikan bolayık. Ondan evelkilerdi men de bilmiymen. Özünden üyken bir tatası aptesi, cetken kız bolup cürü ekende bir kün avurdu, atarabaman şerge cetkizemiz diyatkanda üykenakbayırga barmay özünden geşti. O’ga begaşuvlandı atasıman anası. Senin kart anan bolayık Menlikan o vakıt atandın kişkenesine cüklü edi. Aşuvundan mı ne bilinmiydi onu tabyatkanda O da anyaka köşüp ketti. Tuvgan bala da onuman birge öldü. Senin atan bılay bolup beş casında ekende anasından öksüz kalavıydı. Kart atandın da kart anandın da bu avulda da, cuvuk avulda da tuvganları yogedi, menim bilgenim. Cumankul akaydın vakıtı da begarüv bolmaganga birttaga üylenalmadı. Bikesimen kıskayaklı kız balasındanson o altı cıl yaşadı, ondanson oda köşüp ketti. Şabay oneki onüş caslarında ekevinden de yetim kaldı ama avulda leşperlikte bek köp işlerde şalıştı. Öz basına olay kalgangamı ne avuldun kalkı onu er vakıt arkaladılar. Bikeler neler çamaşırın cuvdu, avuldakılar kış bolsa sırasıman konak ettiler. Askerge de birge kettik. O acemi cerindenson İstanbul’ga tüstü. Askerliktenson onda üylenip kaldı dediler, birttaga avulga kaytmadı. Ertengi kün kündüz közümen avuldu kıdırganda körürsün ya men aytayım. Küntuvar betteki tuvarcatak’tın sırt betinde bolgan curtluk sizindir. Üyerdeki üyler neler cıgılıp curtluk bolup kaldı.
  • Savbol akam dedi Akmanbet; atamman barabar bala ekende neler ettiniz esinde kalganlardan birevinde aytsana:
  • Aytayım balam dep Elkaytar akay calpayıpturun oturdu: O vakıtlar yedi yaşlarında bolayıkmızdır. Akşam asın cegenson avuldun işine aralıkka oynamaga şıktık. Ava cıllı, ay carığı da baredi. Bizge de şerden anamdın tuvganları geldi. Olarman birge menimen akran İsak degen bir bala baredi. Kaydan tuyganbosa illa da Atlanşık atlankonak oynayık dep tuturdu. Keşe de bolganga başka oyunda oynalayıktay tuvul edi ya. Ne gadar sen bu avuldakı atlardın kimdiki ekenin, kaydiy atlar bolganın kaydan biliyiksin desem de tınlamay egesip oynayık degenge oynayıkka bolduk ya başka akranlarımızda keldiler. Sayıp karadık yedi balamız. Eki yak bolup oynamak kerek birevimiz dörtev birevimiz üşev bolsak bolmaydı. Ya bir yaktan birevimiz şıgayıkmız üşev üşev bolup oynayıkmız ya da birev taga keliyik dörtev dörtev bolup oynayıkmız. Aralıkta bir kalavdın kuvusuna biz oturduk, karşıgadakı kalavdın bir kuvusuna da karşıga da bolayık ballar oturdu. Birbirevimizge avuldan bir attı calınıman, manayındakı agıtmasıman, toynağıman, rengimen nesimen aytıp kimdiki bolganın sorayıkmız. Karşıdakılar bilse kelip cavurnumuzga miniyikler. Olardı özlerindin bolgan kalavdın kuvusunaşek tasıyıkmız. Olar bilamasalar bizdi tasıyıklar. Bu bılay ya ballardan birevi de oyundan şıkmaga razı bolmadılar. O ara bir karadım Salim babaydın şeşmesindin kurnasından birev suv işipyatır. Biz de o yakka cuvuk bolganga onu körüp tanıp Şabay kelsene edep bakırdım. Şabay cuvuruklap keldi. Endiği biz de dörtev bolduk aydınız baslayık dedim. Aldında biz soradık, karşıgamızdakı dört bala bilalmadı. Cavurnlarına mindik. Sıra olarga keldi olar soradılar, biz bilalmadık bu kere de olar bizim cavurnumuzga mindiler. İsak da oyundu üyrendi bolayık bek süyünüp basladı. Sorav sırası bizge kelgende Şabay bir attı anlatıp soradı ama karşıgadakılar bilalmadılar ya men de o attı iş körüp tuymaganga bilalmadım. Karşıgadakı balalar bilamadık kimdiki eken aytınız dep maga soradılar ya men de bilamay Şabay’ga türtüp aytsana dedim. O da olar bilalmadılar ya sen nege bilamaysın dep öpkelep, şortayıp turup, birşiy aytmay üyüne turva ketevuydu. Tam da oyundun zavklı cerinde bir kisi eksik bolganga biz de oyundu tasladık. Aydi biz oyunga tansıkmız ama konak bala tam üyrenyatkanda oyun buzulganga biraz kıynaldı ama kaytiyik. Ertengisi kün armanda düven aydagan atlardı suvgarmaga orta şeşmege aketkende Cumankul akaydın tektalikaga bir at cegip kasımdan yeşkenin kördüm. Cumankul akam bu attı canı alıpkoyu yoksam köbeveli algayyedi attı körer, Şabay’dın onu soraganın bilir edik. Bu cegüvlü atka arüv etip karasam keşe Şabay’dın aytıp soragan özlerindin atı bolganın oylap olardın atın bilalmaganımız üşün şortayganın oyladım. Yaa balam senin atan arüv edi ama kayerde kaytip öpkeliyiği, nege şortayayığı belli bolmaz edi. Taga köp şiyler bar ama olardıda ya men aytarman, ya da menim akranım bolganlar saga aytarlar.
  • Keş boldu biz kaytayık dep mıktar Esbergen ayakka turdu. Korucu da turganıman Akmanbet de ne etiyim degendiy etip mıktarga karadı.
  • Mında bizge konak bolup catakka kalsın dedi Şabiy.
  • Yoook dedi, mıktar. Konak avulumuzdun kisisi, avuldun konak üyünde konak etermiz. Mınavdan kış kelyatır, madem avulumuzdun kisisi üy kıdırıvlarında sıraman sıylarmız.
  • Olay bolsun, dedi Elkaytar kart. Ama erten ası üşün ya mında kelir ya da biz konak üyüne ciberirmiz.
Aytkanınday bolsun atam, kayırlı keşeler dep mıktar, korucu, Akmanbet şıktılar üyden. Üşevi avuldun konakları üşün yasalgan avul üyüne bardılar. Bu eki odalı bir üy edi. Bir odasında cerde kasır üstüne cayuv salıngan, onun kenarlarına sıraman minderler tizilgen bir oda edi. Onun canasasında ayrı bir oda, onda da kuvuzunda bir cüklük, ortada bir peşka baredi. Üşevi o odaga kirdiler. İşi odun tolu peşkadı korucu caktı. Sora da cüklükten bir tösek tüsürüp cerge cayıp corkanman castıktıda tösektin üstüne tasladı.
  • Avulumuzdun konak odası bu boladı, seni taslap üylerde konak eter edigama seni emen taslamayıkmız, ızının taga barekende, avulumuzdun kisisi bolasın ızının pitkenşek konak etiyikmiz, onunüştan avuldun konak odasında catkızayık dep tüsündük. Endiği keş boldu coldan da kelgensin, arıgasındır. Catıp yukla, erten seni kelip tabarlar. Kayırlı keşeler bolsun, dep mıktarman korucu kaytttılar.
  • Mıktardın aytkanınday col erek bolganga arıpkoyu şeşinip tösekke kirip catkanıman yuklap kaldı, Akmanbet. Erten tan atmayburun, aldında bir koraz sesi tuydu, sora da ezan keldi kulağına yarı uykulu ekende. Koylardın şan sesleri de tuyuldu bir ara, tösektin işinde avnayberip turayım endiği diyatkanda. Tinevin akşamüstü porta kapıdı aşkan kişkene bala kapıdı tıklattı. Turup kiyindi tezmentez Akmanbet sora da kapıdı aştı. Kişkene bala:
  • Kart atam üyge bizge şakıradı akam, menimen keliyiksin. Kelmiyiktiy bolsan mında saga sıpra akeliyikmen, dedi.
  • Keliyim olay bolsa, dedi Akmanbet. Catkan tösekti corkanman birge türüp cüklükke özü saldı. Şantasın da üyerde taslap şıktı. Aralıktı anavbir aralıkka aylangan cerde eki oluklu bir şeşme kördü. Suvu kurnasından tolup tolup şokrap akkan şeşmedin tasına karadı eski yazıman birşiyler yazıvlı… Eski yazı bilmese de mermer üstüne yazılgan bu yazıdan şeşmedi yasaktan kisidin atıdır dep tüsündü. Kasında oga karapturgan bu kişkene balaga karap minyerde betim kolum cuvayım mı, dep soradı. Onun birşiy aytkanına kalmay şeşmedin kurnasından şokrap akkan suvdan betin kolun cuvdu. Kişkene bala kasında, olardın korantalarına tuvra cönediler. Biryaktan da kisesinden şıgargan mendilge betin kolun sürttü. Akşam konak bolgan üyde gene üy kalkıman birge piyner. sızgırık, ayakşay, kıygaşaman erte asın cedi. Sora da avuldu bir kıdırayım dep Elkaytar karttan amanlık tilep şıktı. Atasındın avulu aynı şeer cerindekindiy aralık degen sokakları birbirevin kesken, kalavları kimi koray tegenegimen cabuvlu, azbarları bolgan korantlar edi. Bu korantalarda köbünşek eki kanatlı porta kapılar, bir de kişkene, kisilerdin kiriyik kapıları bolgan ortasında üyleri, ambarları, koy sayaları, at aranları, araba tartılgan kakralarıman bir arüvşe avul bolganın körüp süyündü. Avuldun kenarında bek köp arman cer, olardın kaslarında cazdın künü kündüzleri oturulgan şalaşlar kördü. Avulda aralıklarda suvları turmay akkan üş tane şeşme, bir de avuldun azakay ereğinde eki kurnasından tolup tolup suv akkan şeşme baredi. Bu şeşmelerde ekiser üşer oluk bolganın körüp, koylar, sıyırlar, atlar suv işedirler eralım, dep tüsündü. Köp cer mera, egüvlü tarla bolganga terek yogedi ama er azbarda meyva terekleri baredi. Avuldun küntuvar betinde üyken meydanday bir cer körüp bu cerdin tömeninde kalavı nesi bolmagan köbeveli işinde üyler bolganı azakay tumalaklanıp kalgan cerden belli bolgan bir meydanda kollarında tayaklarman tumalak bir tastı tumalatıp oynagan beş altı bala kördü. Ne oynaysınız ballar dep soradı. İşlerinden birevi bu akayda birşiy bilmiy mi ne degendiy etip betine karadı, sora da; Moş oynaymız akam, moşul tayak da dep aytarlar, dep yene cuvurup anavbir balalarga kosuldu. Olarga karapturu ekende bu curtluktun bir kenarındakı kalavdın cıgık cerinden kolunda bastonuna süykene süykene şıkkan ak sakallı bir kart kördü. Kartka tuvra cuvuklap selam berdi. Kart akay arüv etip oga karap:
  • Koşkeldin balam, közlerim bek cavlamaydı ama seni şıgaramadım kimlerden bolasın kimsin atın ne kaydan kelesin dedi.
  • Menim atım Akmanbet, bu avulga canı keldim meni burungu vakıtlarda körmegesindir. Menim atam bu avuldan Cumankul’dun balası Şabay tanıysındır ya:
Not : Aptaga, Begali kart bılay ayttı

Necdet ÖZEN
Aktepe (Rıpkıye) Alpu - Eskişehir

Bu haber 895 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

KÖŞE YAZILARI

Nogay Halkım Tileymen.08 Mayıs 2014


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi